โรคฝีดาษในไก่อาการเป็นอย่างไร ป้องกันก่อนเสียหาย

    โรคฝีดาษไก่เป็นโรคสำคัญอีกโรคหนึ่งที่พบในสัตว์ปีก  ซึ่งพบบ่อยในไก่และไก่ง่วงอาจพบบ้างในพวกเป็ดห่านนกกระทา  ตลอดจนนก เช่น นกพิราบ  สาเหตุเกิดจากการสัมผัสไก่ป่วยโรคฝีดาษ  โดยเชื้อจะเข้าทางบาดแผลเวลาจะไก่ป่วยแล้วจะปะปนอยู่ในน้ำและอาหาร 

    และที่สำคัญยุงยังเป็นพาหะที่จะทำเชื้อโรคดังกล่าวไปแพร่ระบาดในไก่ตัวอื่นๆได้ด้วย  ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันไก่ชนตัวรักของเราให้ปลอดภัยเมื่อปล่อยตามฝูง  มารู้จักอาการและการป้องกันรักษากัน

    ลักษณะอาการของโรคฝีดาษจะมีเม็ดตุ่มที่บริเวณผิวหนังซึ่งจะพบมากที่บริเวณหัวส่วนที่ไม่มีขน  แต่จะไม่มีการกระจายทั่วทั้งตัว ในช่วงแรกๆที่รับเชื้อจะไม่พบเห็นอาการใดจากนั้นจะค่อยๆมีรอยที่ผิวหนัง  เป็นนูนสีขาวขึ้นแล้วจะขยายออกใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ  และเปลี่ยนจากสีขาวเป็นออกสีเหลืองๆ  หลังจากนั้นจะค่อยๆหนาตัวขึ้นเป็นสะเก็ดสีดำ

     ซึ่งอาจพบได้ในหลายๆอย่างพร้อมๆกัน  หากพบบริเวณจมูกอาจทำให้น้ำมูกไหล  หากพบที่บริเวณหนังตาอาจทำให้ตาปิดน้ำตาไหลหรือตามองไม่เห็น  หากพบที่บริเวณปากก็จะมีลักษณะเช่นเดียวกัน  แต่อาจจะทำให้กล่องเสียงและหลอดลมมีเยื่อเหนียวเป็นแผ่นติดแน่นกับผนังด้านในของปาก  และกล่องเสียง

     ส่วนในของหลอดลมมักจะแพร่กระจายและเปลี่ยนเป็นเยื่อหนาเข้ม  แต่ไม่ยึดติดกับผนังหลอดลม   โรคฝีดาษที่พบโดยทั่วไปสามารถแบ่งออกเป็น  2  แบบคือ  1. โรคฝีดาษแห้ง ไก่ส่วนใหญ่มักเป็นโรคฝีดาษแห้งซึ่งภายหลังไก่ได้รับเชื้อประมาณ  4 ถึง 10 วัน  จะเกิดตุ่มสีแดงตามบริเวณผิวหนังที่ไม่มีขน  เช่น  ตามบริเวณหน้าหงอน  เหนียง  หนังตา และขา  เริ่มแรกเป็นตุ่มเล็กๆต่อมาค่อยๆใหญ่ขึ้น 

    ส่วนที่หัวของฝีดาษจะเป็นแผลมีสะเก็ด  2. โรคฝีดาษเปียกหรือเป็นชนิดที่มีเม็ดตุ่มหนอง  ส่วนใหญ่จะเกิดที่บริเวณช่องปากและหลอดลม  มักจะเป็นตุ่มขาวใสที่เยื่อบุภายในช่องปาก  ลำคอ  ลิ้น  บางครั้งจะฝังอยู่ที่หลอดลม  การอักเสบอาจลุกลามจนกลายไปสู่ไซนัสกล่องเสียง  ไซนัสหลอดลม  ทำให้ไก่หายใจลำบาก กินอาหารและน้ำไม่ได้  

    การป้องกันโรคฝีดาษเบื้องต้น

  1. ในการเลี้ยงดูลูกไก่เล็กควรเลี้ยงให้มุ้งเพื่อป้องกันยุงกัด  
  2. ให้วัคซีนโรคฝีดาษ
  3. คนเลี้ยงหมั่นสังเกตดูลูกไก่เล็กและรีบแยกลูกไก่ป่วยออกจากฝูงโดยเร็ว  จากนั้นใช้ทิ้งเจอไอโอดีนทาตามตุ่มฝีดาษที่เกิดขึ้น  จะช่วยให้ตุ่มฝีดาษหายได้เร็วขึ้น

    วิธีการรักษาฝีดาษไก่

    รักษาด้วยเสลดพังพอน  ให้ใช้เป็นเสลดพังพอนตัวเมียหรือพญายอ  ผสมกับเหล้าขาวเล็กน้อยแล้วขยี้ให้ได้น้ำสีเขียวข้นๆ  แต่ถ้าจะให้ดีต้องทิ้งไว้หนึ่งคืน  จากนั้นให้นำน้ำเสลดพังพอนที่ได้ไปทาบริเวณที่เป็นฝีดาษ  แต่ระมัดระวังไม่ให้เข้าตาของไก่  หากกลัวเข้าตาแนะนำให้ใช้ข้าวสารผสมกับน้ำหรือน้ำมันมะพร้าวตำพอให้เปียกแล้วทา  และอีกวิธีที่ง่ายและสะดวกคือ นำไผ่ตันมาทำการรักษา  ขั้นแรกให้แกะตุ่มฝีดาษออกให้หมด 

    ระหว่างแกะตุ่มให้ใช้ทิงเจอร์ไอโอดีนทายาไปด้วย  จากนั้นให้ใช้ไผ่ตันทาตามตุ่มและหยดใส่ตาข้างละ 1 หยด  หยดใส่ปากตามอายุของไก่  เช่น  ไก่อายุ 1 เดือนก็ 1 หยด  ไก่อายุ 2 เดือนก็ 2 หยด  เป็นต้น  ให้ทาและกิน  หยดใส่วันละ 1 ครั้งติดต่อกัน 3 วัน  จะสังเกตเห็นว่าแผลก็เริ่มตกสะเก็ดจากนั้นสะเก็ดจะค่อยค่อยหลุดออกจากแผลจนหายเป็นปกติ